Onderwerpen

Nooduitgangbeveiliging - veiligheid die levens redt en eigendommen beschermt

Altijd open maar veilig gesloten - de eisen aan vluchtroutes zijn uitgebreid en lijken aanvankelijk tegenstrijdig. Ze moeten levens redden in geval van gevaar en dagelijks onbevoegde personen beletten binnen te komen. Intelligente oplossingen voor nooduitgangssystemen zijn de perfecte oplossing voor deze schijnbare tegenstrijdigheid.

Vluchtroutes voor persoonlijke veiligheid

Frequent flyers weten er alles van. Voor elke vlucht wijst het cabinepersoneel op de twee lichtstrips op de vloer van de cabine die de vluchtroute naar nooduitgangen aangeven. Vluchtroutes in gebouwen hebben daarentegen een actieve aanpak nodig.

We voelen ons gewoonlijk veilig in een gebouw. Bijna niemand houdt rekening met een onvoorziene gebeurtenis zoals een luide klap in een winkelcentrum, waardoor er ongecontroleerde massapaniek ontstaat. Juist deze onvoorziene gebeurtenissen vormen een bijzonder risico voor onze veiligheid. Een veilige plaats wordt al snel een levensbedreigend gebied dat zo snel mogelijk moet worden geëvacueerd.

Vlucht als menselijke reactie op acuut gevaar

Mensen reageren op gevaar op veel verschillende manieren. Er zijn maar weinig mensen die kalm en bedaard blijven; de meeste raken in paniek en handelen irrationeel. Maar over het algemeen hebben we allemaal één ding gemeen: de drang om uit de gevaarlijke situatie te ontsnappen. Onze natuurlijke reactie is op de vlucht te slaan.

Bij acuut gevaar in een gebouw worden bedreigde personen op vlucht geconfronteerd met structurele en ruimtelijke realiteiten: muren, trappen en meubilair worden plotseling obstakels die het moeilijker maken het gebouw snel te verlaten. Mensen in een staat van angst of paniek kunnen ook hun richtingsgevoel verliezen en op die manier het risico voor hun leven verhogen.

Vluchtroutes redden levens

Nooduitgangen openen met één druk op een knop.

Nooduitgangen openen met één druk op een knop. © Jürgen Pollak / GEZE GmbH

Vluchtroutes kunnen levens redden in gevaarlijke situaties. In een gevaarlijke situatie leiden duidelijke verkeersroutes mensen zo snel mogelijk via nooduitgangen of paniekdeuren het gebouw uit of in een beveiligd gebied. Tegelijkertijd maken ze het de brandweer of een spoedarts mogelijk om van buitenaf snel reddingsacties te ondernemen.

Er gelden speciale wettelijke en gebouwvoorschriften om een veilige uitgang via vluchtroutes te garanderen. In Duitsland zijn deze voorschriften vastgelegd in de Technische voorschriften voor werkplekken. Deze voorschriften zorgen ervoor dat de veiligheid van de vluchtroute (of de reddingsroute) altijd de hoogste prioriteit krijgt. Bovendien moet bij het ontwerpen van vluchtwegen en nooduitgangen in Duitsland rekening worden gehouden met de specifieke gebouwvoorschriften.

Volgens de Technische voorschriften voor werkplekken is een ontsnappingsroute en een reddingsroute alleen veilig als er rekening wordt gehouden met specifieke richtlijnen.

Richtlijnen voor vluchtroutes

  • Lay-out en afmetingen van de vluchtroutes
  • Structureel en technisch ontwerp van vluchtroutes
  • Identificatie van vluchtroutes
  • Veiligheidsverlichting voor vluchtroutes
  • Vluchtrouteplannen maken

Nooduitgangen: waar verschillende functionele eisen in wisselwerking treden

Deuren moeten voldoen aan verschillende eisen in overeenstemming met het beoogde gebruik. Door het gebruik van verschillende systeemcomponenten kunnen deze echter optimaal gecombineerd worden. Een vroegtijdige planning voor het beoogde gebruik speelt daarbij echter een belangrijke rol.

De belangrijkste uitdaging voor vluchtroutes is mensen in staat te stellen het gebouw snel en veilig te ontvluchten. Als er geen gevaar is, moeten de deuren echter gesloten blijven en beveiligd zijn tegen onbevoegde toegang. Het is met name belangrijk dat de exploitant van het gebouw de installaties beschermt tegen sabotage, inbraak, diefstal of misbruik.

Nooduitgang in noodsituaties

Nooduitgangen vormen een belangrijk onderdeel van vluchtroutes. De indeling en het aantal nooduitgangen is afhankelijk van het gebouw en de bijbehorende bouwvoorschriften. Een ding staat vast: nooduitgangen moeten mensen in staat stellen de gevaarlijke zone op elk moment snel te kunnen verlaten. Het is van cruciaal belang dat ze snel en eenvoudig deuren kunnen openen zonder externe hulpmiddelen. Nooduitgangen moeten onmiddellijk in de vluchtrichting worden geopend en moeten personen in gevaar naar buiten of in beschermde gebieden leiden.

Volgens de nieuwe Europese normen kunnen nooduitgangen worden uitgerust met verschillende nooduitgangssloten. De optimale selectie van nooduitgangssloten hangt af van het aantal mensen dat in een noodgeval moet vluchten. Als er gevaar bestaat voor massale paniek, moeten er in de deuren voorzieningen voor nooduitgangen worden ingebouwd conform DIN EN 1125. Deze bestaan uit een horizontale paniekbalk in combinatie met een paniekslot. Mechanische, elektromagnetische of motorsloten kunnen ook worden gebruikt. Vooral in openbare gebouwen zijn bezoekers niet bekend met de lokale vluchtroutes en de functies van de nooduitgangen. Als ze tegen de deurvleugel in de vluchtrichting drukken, kunnen deuren met paniekdeursloten in minder dan een seconde geopend worden, zonder dat daarvoor instructies nodig zijn.

Als het aantal mensen in het gebouw overzienbaar is en ze vertrouwd zijn met de vluchtroutes, zijn nooduitgangsloten conform DIN EN 179 meestal voldoende. De horizontale paniekbalk kan hier bijvoorbeeld worden vervangen door een deurklink, omdat er geen kans op paniek is.

Werking van nooduitgangen onder normale omstandigheden

Nooduitgangen worden vaak gebruikt in brandbeveiligingssecties. De veilige vluchtfunctie is net zo belangrijk als de zelfsluitings- en brandwerende eigenschappen van de deurmontage. Als automatische deuren complexe functies in vluchtroutes moeten vervullen, bestaat daarvoor een systeemoplossing van een deurcentrale, een elektronisch vergrendelingselement, zoals bijvoorbeeld nooduitgangssloten of vluchtdeuropeners en een paniekslot (ook wel anti-paniekslot genoemd). Dit waarborgt enerzijds beveiliging tegen onbevoegde toegang en anderzijds vrije toegang voor vluchtende personen in geval van gevaar.

Deuren zijn een van de belangrijkste componenten in het veiligheidsontwerp van een gebouw.

Thomas Borgmann, Segmentmanager Veiligheidstechniek, GEZE GmbH
Routes naar nooduitgangen moeten duidelijk worden aangegeven in gebouwen.

Routes naar nooduitgangen moeten duidelijk worden aangegeven in gebouwen. © Morten Bak / GEZE GmbH

De deurcentrale, als de “hersenen” van het besturingssysteem van een vluchtroute, beveiligt en bewaakt de openings- en sluitingsprocedures in vluchtroutes. Het zelfvergrendelende paniekslot garandeert snel openen in een noodgeval, terwijl de deurcentrale de toegang regelt. In geval van activering door een brandmeldingscentrale of stroomuitval, vergrendelt het paniekslot automatisch bij gebruik van een motorslot. In de vluchtrichting kan de deur nog steeds worden gebruikt, omdat het nooduitgangsslot automatisch wordt ontgrendeld in geval van een brandalarm of stroomuitval. De deur gaat ook open via de noodtoets als meerdere mensen in een panieksituatie erop drukken. De deur kan te allen tijde vanaf de buitenkant worden geopend met een sleutel. Indien een zelfvergrendelend paniekslot wordt gebruikt, zorgt dit tegen de vluchtrichting in voor een verzekeringstechnische inbraakbeveiliging.

Met dit trio zijn automatische draaideuren in normale werking gesloten door de zelfvergrendeling van het paniekslot en kunnen ze worden gecontroleerd en beveiligd door de deurcentrale. Op bepaalde tijden, zoals overdag, kan de deurcentrale de deur ontgrendelen. Anders is afzonderlijke ontgrendeling mogelijk met een sleutel of een toegangscontrolesysteem. Bij gevaar kan de deur op elk gewenst moment worden bediend door op de noodtoets van de deurcentrale te drukken. Gegarandeerde veiligheid is cruciaal in een noodsituatie: de GEZE-deurcentrales zijn getest in overeenstemming met de Duitse richtlijn voor Elektrische vergrendelingssystemen op vluchtroutedeuren (EltVTR) en TÜV, en panieksloten in overeenstemming met de normen DIN EN 179, 1125, 12209, 1627 EN 1634-1 van toepassing op sloten.

Veilige vluchtroutes met intelligente GEZE-technologie

De eisen aan veiligheids- en beveiligingscomponenten zijn bijna zo gevarieerd en individueel als elk specifiek gebouw. Er moet ook aan bepaalde aanvullende specifieke eisen worden voldaan. GEZE-veiligheidsoplossingen kunnen veilige vluchtroutes garanderen in elk gebouw. Als de vluchtroutes in het alledaagse leven niet voor iedereen open zijn, kunnen GEZE-toegangscontrolesystemen - die zijn aangesloten op de deurcentrales - de noodzakelijke bewaking overnemen. Op luchthavens, in ziekenhuizen of in congrescentra: de multifunctionele producten die door GEZE worden geleverd, lopen gesmeerd als radertjes en leveren een vluchtwegsysteem dat niet alleen optimale bescherming biedt in noodgevallen en gemak tijdens normaal bedrijf, maar ook een systeem dat betrouwbaar kan worden gepland en geïnstalleerd.

Goed om te weten: de GEZE RWS-oplossing is gecertificeerd conform de Duitse norm EltVTR. Technisch gezien voldoet hij aan de eisen van EN 13637. Op dit moment test een onafhankelijk instituut het systeem om ons de certificering toe te kennen conform EN 13637.

Individuele oplossingen

Persoonlijke veiligheid is de hoogste prioriteit bij de planning van een gebouw. Vluchtroutes moeten daarom vanaf het begin in overweging worden genomen. Naast de bouwvereisten is ook naleving van wettelijke voorschriften noodzakelijk. Elk gebouw moet een veiligheidsconcept op maat hebben met optimale vluchtroutebeveiliging. Hierbij zijn brand- en gevarenalarminstallaties, toegangscontrolesystemen in combinatie met een deurcentrale en een deurdrangersysteem, nooduitgangssloten of motorsloten slechts enkele van de mogelijke varianten. De planning van het algemene ontwerp en de lay-out van de deuren in een gebouw in een vroeg stadium is belangrijk bij het voorbereiden van latere aanpassingen en uitbreiding.

GEZE biedt oplossingen voor het beveiligen van nooduitgangen, die aan specifieke eisen voldoen en individuele vluchtrouteconcepten. GEZE heeft ook jarenlange internationale ervaring in het adviseren van alle soorten gebouwen en staat u ook bij als een projectmanager.

De hoogste veiligheidsnormen in combinatie met eenvoudige montage

De belangrijkste uitdaging in de nooduitgangsbeveiliging is hoe de tegenstrijdige eisen voor normaal gebruik en gebruik bij noodgevallen optimaal te combineren. Om een vluchtroute bijvoorbeeld niet ook als uitgang voor dieven te laten gebruiken, moet hij veilig afgesloten zijn voor onbevoegde personen. Dit is vooral van belang voor warenhuizen.

Om een onbeperkte veiligheid van de vluchtroute in geval van gevaar te garanderen, biedt GEZE als specialist in veiligheidstechniek een groot scala aan producten en optimale systeemoplossingen. Oplossingen op maat combineren individuele veiligheidseisen in één intelligent systeem, zodat vluchtroutes in een noodgeval op een gecoördineerde manier worden geopend en gesloten. Alle GEZE-componenten kunnen eenvoudig en snel worden geïntegreerd in een noodsituatie- en vluchtroutesysteem. Ze voldoen aan de nieuwste technische niveaus van de allerhoogste veiligheidsnormen. Het brede assortiment GEZE-producten en -systemen is ook gebruiksvriendelijk, duurzaam en zuinig. Door de productoverschrijdende aanpak en de interactie tussen deur-, raam- en veiligheidstechniek kunnen eindgebruikers en monteurs vertrouwen op geavanceerde en gecoördineerde oplossingen.

Deskundig onderhoud garandeert duurzaamheid en een perfecte werking

De exploitanten van de gebouwen of ruimtes zijn verantwoordelijk voor het goed onderhouden van de vluchtroutes en voor het treffen van alle nodige voorzorgsmaatregelen om de persoonlijke veiligheid en beveiliging van het gebouw te garanderen. Om de functionele veiligheid van deuren in vluchtroutes te handhaven in overeenstemming met de normen, moeten deze deuren regelmatig worden onderhouden. De componenten in nooduitgangen moeten jaarlijks worden onderhouden, door de fabrikant of door een van zijn erkende partners. Als onderdeel hiervan moeten alle veiligheids- en besturingsapparaten van de deurinstallatie worden gecontroleerd in overeenstemming met de wettelijke voorschriften. Een maandelijkse inspectie door de exploitant wordt eveneens aanbevolen.

GEZE biedt een volledige service, van de planning van een gebouw, de installatie en inbedrijfstelling tot en met de service als onderdeel van de dagelijkse werking.